ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
34
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
درين سال در ماه شعبان ، برهان ابو الحسن على بن حسين غزنوى وارد بغداد شد و در همه جا مجلس وعظ برپا كرد . پس از او ابو القاسم على بن يعلى العلوى به بغداد آمد و در مهمانسراى شيخ الشيوخ سكونت گزيد و در مسجد قصر و تاجيه ، و سراى سعادت به موعظه پرداخت . سخنان او مورد قبول حنبليان واقع شد . و دارائى بسيار فراهم آورد چون توانسته بود خود را موافق طبع آنان نشان دهد . بعد از او ابو الفتوح اسفراينى وارد بغداد شد . او نيز در مهمانسراى شيخ الشيوخ اقامت گزيد و در همان جاها و همچنين در نظاميه به وعظ پرداخت . او مذهب اشعرى آشكار ساخت و ميان شافعيان قبول عامه يافت به حدى كه خليفه المسترشد باللّه در مجلس وعظ وى حضور يافت و مهمانسراى ارجونيه ، متعلق به مادر المقتدى باللّه [ ( 1 ) ] را كه در درب زاخى بود ، در اختيار وى گذاشت . درين سال ، عبد اللّه بن احمد بن عمر ابو محمد سمرقندى ، برادر ابو القاسم بن سمرقندى ، در گذشت .
--> [ ( 1 ) ] - ارجوان ( به ضم الف و جيم ) نام كنيزكى است از مردم ارمنستان ، ام ولد ابو العباس . پسر قائم بالله عباسى ، آنگاه كه ابو العباس القائم بالله وفات كرد . چون او را پسرى ديگر نبود تا وارث تاج و تخت سلاله عباسيه شود نهايت درجه اندوهناك بود . و اين كنيزك درين وقت گفت كه از ابو العباس حامله است . و شش ماه پس از آن پسرى آورد كه او را به لقب مقتدى باللّه ولايت عهد دادند و لقب اين كنيزك قرة العين بود و زمان خلافت پسر و نوه خويش مستظهر بالله و پسر مستظهر ، مسترشد باللّه را دريافت - قاموس الاعلام تركى . ( لغتنامهء دهخدا )